Bugün, 31 Mayıs, Uluslararası Beyaz Kol Bandı Günü. Bu gün, 1992-1995 yılları arasında Prijedor belediyesinde öldürülen 102’si çocuk olmak üzere 3.000’den fazla kişinin anısına kutlanıyor.
1992 yılının o tarihinde, Prijedor’daki yerel yetkililer, Sırp olmayan nüfusa evlerini beyaz bayraklar veya çarşaflarla işaretlemelerini ve evlerinden çıkarken beyaz kol bantları takmalarını emreden bir kararname yayınladı.
Yerel radyoda yer alan çağrıda, “Sırp uyruklu vatandaşlar, ordunuza ve polisinize katılarak bu aşırıcılara karşı mücadeleye katılın. Diğer vatandaşlar, Müslümanlar ve Hırvatlar, evlerine ve dairelerine beyaz bayraklar asmalı ve beyaz kol bantları takmalıdır. Aksi takdirde, ciddi sonuçlarla karşılaşacaklardır” denildi.
Prijedor’da anma programı, Prijedor’da öldürülen çocukların anısına bir anıtın inşa edileceği alanda, Eski Şehir’de bir araya gelmeyle başladı. Katılımcılar daha sonra şehir meydanına yürüdüler ve burada merkezi bir toplanma düzenlenerek öldürülen çocukların isimlerinin yazılı olduğu 102 gül bırakıldı.
“Çünkü Bu Beni İlgilendiriyor” adlı sivil toplum girişiminin organizatörleri, Beyaz Kol Bandı Günü’nün Prijedor bölgesinde işlenen savaş suçlarının kurbanlarını anma eylemi olmasının yanı sıra, ayrımcılığın, zulmün ve şiddetin sonuçlarına dair bir uyarı niteliği taşıdığını vurguladı.
Katledilen çocukların aileleri adına konuşan Fikret Bačić, Prijedor’da öldürülen 102 çocuk için bir anıt inşa edilmesinin sağlanması için yerel yetkililere bir kez daha çağrıda bulundu.
“Her yıl beyaz bir kol bandı takarak burada sizinle birlikteyiz ve Prijedor’da öldürülen çocuklar için bir anıt dikilmesi talebimizi tekrarlıyoruz. Her yıl gelen halkın ve bu tarihi kutlayan medyanın desteğine sahibiz, ancak şimdiye kadar yerel yetkililerin anıtın yapımı için izin vermesi yeterli olmadı,” dedi Bačić.
Prijedor Belediye Başkanı Slobodan Javor’a, gelecek nesiller için sorumluluk üstlenmesi ve çocukların çektiği acıların kalıcı olarak anılmasını sağlaması çağrısında bulundu.
“Dün, yerel yönetim temsilcileri Prijedor Savunma Günü’nü kutladılar ve hiç kimse öldürülen çocuklardan bahsetmedi. Prijedor’u kimden savunuyorlardı? Şehri benim Nermina ve Nermin’imden mi savunuyorlardı?” diye sordu Bačić.
Beyaz Kol Bandı Günü, yıllardır hayatta kalan kurbanları, öldürülenlerin ailelerini, insan hakları aktivistlerini ve Bosna Hersek ile bölgeden vatandaşları bir araya getirerek, 31 Mayıs’ta öldürülenleri anma ve geçmişle yüzleşmenin, gerçeklere dayalı ve tüm kurbanlara saygı gösteren bir anma kültürü inşa etmenin gerekliliğini hatırlatma amacını taşıyor.
Kurban derneklerinden alınan resmi bilgilere göre, Prijedor’da 3.176 sivil öldürülmüş, 31.000 kişi ise Prijedor çevresindeki kamplarda gözaltına alınmıştır. Saraybosna’daki Araştırma ve Belgeleme Merkezi, 1991-1995 yılları arasında Prijedor’da 5.209 vatandaşın doğrudan askeri operasyonlarda öldürüldüğünü veya kaybolduğunu, bunların 4.093’ünün Boşnak, 898’inin Sırp ve 182’sinin Hırvat olduğunu belirtmektedir.
Bugüne kadar Prijedor belediyesinde işlenen suçlarla ilgili 56 hüküm verildi ve 2013’te keşfedilen Balkanlar’ın en büyük toplu mezarı olan Tomašica da dahil olmak üzere 400’den fazla toplu mezar bulundu.
Yıllardır kurbanların aileleri, Prijedor’da öldürülen çocuklar için bir anıt yapılmasını talep ediyor.
Prijedor’un yanı sıra, Beyaz Kol Bandı Günü bugün Saraybosna’da da kutlandı .
KAYNAK : BHRT https://www.bhrt.ba/obilje%C5%BEen-dan-bijelih-traka-sje%C4%87anje-na-vi%C5%A1e-od-3-000-ubijenih-prijedor%C4%8Dana
