Saraybosna’da bugün, Saraybosna Belediyesi tarafından Saraybosna Bilgi Merkezi aracılığıyla, Education Builds BiH – Jovan Divjak Derneği iş birliğiyle, dört belediye ve Saraybosna Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesi’nin desteğiyle gerçekleştirilen “Beyaz Kol Bandı Günü: Prijedor’daki Kurbanları Anmak, Geçmişten Ders Çıkarmak” programıyla Beyaz Kol Bandı Günü kutlandı.
Siyasal Bilimler Fakültesi öğrencileri, bursiyerler ve Eğitim Bosna Hersek’i İnşa Ediyor Derneği – Jovan Divjak gönüllüleri, 1992’de Prijedor’da işlenen suçların kurbanlarını anmak için beyaz kurdeleler takarak şehrin dört farklı noktasında düzenlenen programa katıldılar.
Kutlama sırasında, Beyaz Kol Bandı Günü’nün önemi, anma kültürünün değeri ve savaş suçlarıyla ilgili yargı yoluyla tespit edilmiş gerçeklerin korunması konularında vatandaşlarla görüştüler.
Program, Prijedor’da öldürülen 102 çocuğun anısına Abdulah Sidran’ın dizelerinin yer aldığı siyah tişörtler giyen ve etraflarını saran 102 beyaz gülle güçlü bir sembolizm taşıyan genç katılımcılarla da öne çıktı.
Saraybosna Belediye Başkan Yardımcısı Mirela Džehverović, anma töreninin amacının kurbanlara saygı göstermekle kalmayıp, anma kültürünü genç nesillere aktarmak olduğunu belirtti.
Džehverović, “Gençlerin, yeni bölünmeler yaratmak için değil, kurbanların ve işlenen suçların anısını korumak için, yaşananlar hakkında gerçeği gelecek nesillere aktarmaya ve anma kültürünü geliştirmeye devam etmelerini istiyoruz” dedi ve ekledi:
“Özellikle günümüzde gençlerin, mağdurların unutulmaması ve toplumun geleceğini barış, insan onuru ve hoşgörü değerleri üzerine inşa etmesi gerektiği mesajını iletmesi son derece önemlidir.”
Öğrencilerin programa dahil edilmesinin programa özel bir değer kattığını, çünkü onların kolektif hafızayı koruyacak ve nefret ve ayrımcılığın sonuçlarını hatırlatan tarihlerin önemini bize hatırlatacak nesil olduğunu vurguladı.
Eğitim Bosna Hersek’i Geliştirir Derneği Başkan Yardımcısı Jovan Divjak Sanjin Hamidičević, bu yılki kutlamaların daha önce gençlerin Prijedor’daki olaylar ve Beyaz Kol Bandı Günü’nün tarihi önemi hakkında daha fazla bilgi edinme fırsatı bulduğu eğitim atölyelerini içerdiğini belirtti.
Hamidičević, “Genç nesli eğiterek ve onlarla etkileşim kurarak, birlikte hakikat, adalet ve her türlü ayrımcılığa ve suçların inkarına karşı mücadeleye dayalı bir toplum inşa ettiğimizin güçlü bir mesajını veriyoruz. Bu şekilde, gerçeği unutulmaktan koruyor, mağdurlara saygı gösteriyor ve aileleriyle dayanışma içinde olduğumuzu ifade ediyoruz” dedi.
Saraybosna gençliği bugün Prijedor kurbanlarını anmak için beyaz kolluklar takarak, anma kültürünün, hatırlayanlar kadar yeni nesillere de ait olduğu mesajını verdi.
Siyasal Bilimler Fakültesi Sosyal Hizmet Bölümü öğrencisi Dženisa Koles, atölye çalışmaları sayesinde beyaz kurdelelerin sembolizmi ve gençlerin önemli tarihi tarihleri kutlamada aktif katılımının önemi hakkında bilgi edindiklerini söyledi.
Koles, “Gençlerin bu tür tarihlerin anılmasına katılmasının ne kadar önemli olduğunu ve beyaz kurdelelerin sembolizminin sadece Prijedor bağlamında değil, tarih boyunca acı çekilen diğer yerlerde de ne kadar anlamlı olduğunu öğrendik,” dedi.
Meslektaşı Blažica Tomić, atölye çalışmalarının geçmişi değerlendirmek ve kurbanların anısını yaşatmak için önemli bir alan oluşturduğunu belirtti.
Öğrenci gruplarından birinin Saraybosna’daki Prijedor’da öldürülen çocuklar için bir anıt tasarlama üzerinde çalıştığını, böyle bir anıtın öldürülen 102 çocuğun anısını yaşatmaya katkıda bulunacağına ve acılarının unutulmaması gerektiği mesajını vereceğine inandıklarını belirtti.
Uluslararası Beyaz Kol Bandı Günü, 1992 ile 1995 yılları arasında Prijedor belediyesinde öldürülen 3.000’den fazla kişinin, aralarında 102 çocuğun da bulunduğu kişilerin anısına kutlanmaktadır.
1992 yılının o tarihinde, Prijedor’daki yerel yetkililer, Sırp olmayan nüfusa evlerini beyaz bayraklar veya çarşaflarla işaretlemelerini ve evlerinden çıkarken beyaz kol bantları takmalarını emreden bir kararname yayınladı.
Kurban derneklerinden alınan resmi bilgilere göre, Prijedor’da 3.176 sivil öldürüldü, Prijedor çevresindeki kamplarda ise 31.000 kişi gözaltına alındı.
Bugüne kadar Prijedor belediyesinde işlenen suçlarla ilgili 56 hüküm verildi ve 2013’te keşfedilen Balkanlar’ın en büyük toplu mezarı olan Tomašica da dahil olmak üzere 400’den fazla toplu mezar bulundu.
KAYNAK : BHRT https://www.bhrt.ba/dan-bijelih-traka-u-sarajevu-mladi-pozvali-na-o%C4%8Duvanje-kulture-sje%C4%87anja
